Ergonomik Ofis Koltuğu Seçimi: EN 1335 ve Bakılacak 7 Ayar

Satın alma birimine üç koltuk teklifi gelmiş: biri 3.000 TL civarında, diğeri 6.500 TL, sonuncusu 12.000 TL'nin üzerinde. Üç katalogda da aynı kelime yazıyor: ergonomik. Fotoğraflar birbirine benziyor, teknik bilgi ise birkaç satırdan ibaret. Karar çoğu zaman fiyata ya da toplantı odasında birkaç dakika oturulan numuneye bırakılıyor.

Oysa bir ofis koltuğu günde yedi-sekiz saat, yılda iki bin saatin üzerinde kullanılır. Yanlış seçilmiş bir koltuk birkaç ay içinde şikâyet olarak geri döner, beş yıl boyunca da bütçeden çıkmaz. Bu rehberde ergonomik etiketinin neyi gerçekten ifade ettiğini, hangi ayarlardan vazgeçilmemesi gerektiğini ve toplu alımda koltuğun nasıl test edileceğini anlatıyoruz.

Ergonomik etiketi neyi garanti eder?

Ergonomik bir pazarlama kelimesi olarak her koltukta kullanılabilir. Ölçülebilir bir karşılığı olan çerçeve ise EN 1335 standardıdır. Bu standart ofis çalışma koltukları için oturak yüksekliği, oturak derinliği ve genişliği, sırt dayanağının yüksekliği ve bel bölgesindeki desteğin konumu gibi ölçülerin hangi aralıklarda ayarlanabilmesi gerektiğini tanımlar. Standarda uygun bir koltuk, farklı boydaki kullanıcıların vücuduna uyarlanabilecek ayar aralığına sahip demektir.

Standart bunun yanında güvenlik ve dayanım boyutunu da kapsar: koltuğun devrilmeye karşı dengesi, ayak ve mekanizmanın tekrarlı yük altında davranışı, sırtın ve oturağın uzun süreli kullanımda dayanımı. Bu nedenle tedarikçiden yalnız uygunluk beyanı değil, hangi model için ve hangi tarihte yapıldığı belli olan test raporunu isteyin.

Test raporunun model koduyla eşleşmesi önemlidir. Aynı ailenin başlıksız ya da kolçaksız versiyonu farklı bir ürün olarak test edilmiş olabilir. Teklifteki koltuk ile rapordaki koltuk aynı mekanizmaya, aynı ayağa ve aynı sırt yapısına sahip olmalıdır.

Bakılacak 7 ayar ve her birinin işlevi

Bir koltuğun ne kadar ayar sunduğu, kaç farklı vücut tipine uyabileceğini belirler. Açık ofiste aynı modeli 1,55 m boyundaki bir çalışan da 1,90 m boyundaki bir çalışan da kullanacak. Aşağıdaki tablo her ayarın neyi çözdüğünü ve hangi kullanımda şart olduğunu gösterir.

Oturak yüksekliği ve derinliği

Doğru yükseklikte ayak tabanı yere tam basar, diz ve kalça yaklaşık aynı hizada kalır. Standart 74 cm masa yüksekliğinde çoğu kullanıcı için oturak 45-52 cm arasına düşer. Kısa boylu çalışanlarda koltuk alçaltıldığında kollar masaya yetişmiyorsa ayak altlığı gerekir; bunu planlama aşamasında listeye eklemek ucuz ve etkili bir çözümdür.

Oturak derinliği ayarı çoğu katalogda gözden kaçar ama boy farkını asıl dengeleyen parçadır. Kullanıcı sırtını tam yasladığında diz arkası ile oturağın ön kenarı arasında üç-dört parmak boşluk kalmalıdır. Sürgülü oturaklar genellikle 5-7 cm ileri-geri hareket sağlar ve bu aralık uzun bacaklı kullanıcıların uyluğunu destekler.

Bel desteği, sırt gerilimi ve mekanizma

Bel desteği sabit bir çıkıntı değil, yüksekliği ayarlanabilen bir yastık ya da plaka olmalıdır. Kullanıcının bel kavisi ile desteğin en dolgun noktası aynı hizaya gelmediğinde destek rahatsız edici bir baskıya dönüşür. Ayarlı bel desteği bel bölgesini destekler ve uzun oturuşta sırtı rahatlatabilir; bunu bir tedavi aracı olarak değil, doğru duruşu kolaylaştıran bir parça olarak düşünün.

Senkron mekanizmada sırt geriye yattıkça oturak da daha az bir açıyla birlikte hareket eder ve kullanıcı masadan kopmadan yaslanabilir. Gerilim ayarı ise sırtın ne kadar kuvvetle geri ittiğini belirler. 55 kg ile 100 kg arasındaki iki kullanıcı aynı gerilimde oturduğunda biri sırtı hiç yatıramaz, diğeri ise boşlukta kalır.

Kolçak ve başlık

Kolçaklar yükseklik, derinlik ve iç-dış yönde ayarlanabildiğinde omuzlar düşük ve gevşek kalır. Kolçak masadan yüksekte kalırsa koltuk masaya yaklaşamaz; bu nedenle en alçak kolçak konumunun masa tablasının altına girebildiğini kontrol edin. Başlık her kullanıcı için zorunlu değildir, ancak uzun telefon görüşmesi ve okuma yapan roller için konforu belirgin biçimde artırır.

Ofis KoltuklarıNova Ergonomik Ofis Koltuğu7.490 TL6.490 TL/ adetİncele

File, kumaş ya da deri: malzeme seçimi

File sırt havayı geçirir ve sıcak aylarda sırtın terlemesini önler. Gerilmiş file, vücudun sırt şekline uyum sağlarken çerçeveden gelen desteği de korur. Kaliteli bir filede örgü sık ve dengeli gerilimlidir; parmakla bastırıldığında çabuk eski haline döner ve kenar bağlantılarında gevşeme olmaz.

Kumaş döşeme daha yumuşak bir oturuş ve sıcak bir görünüm sunar. Kontrat kullanımı için kumaşın aşınma direncinin yüksek, renk haslığının iyi ve leke tutmayan bir yapıda olması gerekir. Oturakta kalıp sünger tercih edilmelidir; yüksek yoğunluklu kalıp sünger yıllar içinde çökme yapmadan formunu korur ve parça sünger yapıştırmaya göre çok daha uzun ömürlüdür.

Deri ve deri görünümlü döşeme ağırlıklı olarak yönetici odalarında kullanılır. Hakiki deri zamanla kullanıcının vücuduna uyar ve bakım yapıldığında uzun yıllar iyi görünür. Ancak yoğun kullanılan açık ofis koltuklarında hava geçirgenliği düşük olduğu için file ya da kumaş daha pratiktir.

Ayak, tekerlek ve piston: görünmeyen dayanıklılık

Koltuğun ömrünü çoğunlukla döşeme değil, alt sistem belirler. Beş kollu ayak standarttır; alüminyum ayaklar hem daha hafif hem daha dayanıklıdır, cam elyaf takviyeli naylon ayaklar ise eğitim ve açık ofis gibi yoğun ama daha düşük bütçeli alanlarda yeterli bir çözüm sunar. Ayak çapının en az 65-70 cm olması koltuğun devrilme dengesini artırır.

Tekerlek seçimi zemine göre yapılır. Halı zeminde sert tekerlekler rahat döner; parke, laminat ve epoksi zeminde ise yumuşak kaplamalı tekerlekler hem zemini çizilmeye karşı korur hem de sesi azaltır. Ofisinizde iki zemin tipi varsa sipariş listesinde tekerlek tipini alan bazında belirtin.

Gaz piston, koltuğun yükseklik ayarını taşıyan parçadır ve en çok yük alan bileşendir. Teklifte pistonun sınıfını ve koltuğun taşıma kapasitesini sorun. Vardiyalı ve 24 saat kullanılan alanlarda daha yüksek kapasiteli piston ve mekanizma tercih edilmelidir.

Rol bazlı seçim: her masaya aynı koltuk gerekmez

Bütün ofise tek model koltuk almak satın almayı kolaylaştırır, ancak çoğu zaman bütçenin bir kısmını gereksiz yere harcatır. Günde iki saat kullanılan bir eğitim salonu ile sekiz saat ekran başında geçen bir yazılım ekibinin ihtiyacı aynı değildir.

• Uzun ekran çalışması: tam ayarlı, file sırtlı, bel destekli ve başlıklı koltuk.
• Açık ofis genel kullanım ve eğitim alanları: orta sırtlı, temel ayarları olan kumaş döşemeli çalışma sandalyesi.
• Yönetici odası: yüksek sırtlı, deri döşemeli, ağırlıklı ve stabil koltuk.
• Toplantı odası: mekanizmasız, istiflenebilir ya da kızak ayaklı döşemeli sandalye.

Açık ofis ve eğitim alanlarında Flex Çalışma Sandalyesi, 44-54 cm oturak yüksekliği ve kumaş döşemesiyle bütçeyi korurken temel ayarları sunar. Yönetici odaları için Atlas Deri Yönetici Koltuğu, toplantı odaları için ise Forum Toplantı Sandalyesi bu dağılımı tamamlar. Bütün seçenekleri ofis koltukları kategorisinde karşılaştırabilirsiniz.

Ofis KoltuklarıFlex Çalışma Sandalyesi3.790 TL3.290 TL/ adetİncele

Rol bazlı dağılım, teklif listesini de sadeleştirir. Her model için ayrı bir adet çıkar ve hangi kademeden fiyatlandırılacağı netleşir. Vardiyalı çalışan bir operasyon ekibinde aynı koltuğu iki ya da üç kişi kullanacağı için bu masalarda tam ayarlı model tercih edilmeli, eğitim salonu gibi alanlarda ise daha sade modele geçilmelidir. Böylece bütçe, koltuğun en uzun kullanıldığı noktalara yönlendirilmiş olur.

Toplu alımdan önce deneme nasıl yapılır?

Toplantı odasında birkaç dakika oturmak bir koltuğu anlamak için yeterli değildir. Rahatsızlık genellikle ikinci-üçüncü saatte başlar. Bu nedenle 30 ve üzeri adetli alımlarda numune koltukları gerçek çalışma koşulunda denemek, sonradan yapılacak değişim maliyetini önler.

1. Deneme ekibini seçin Farklı boy ve kilodaki, farklı işlerde çalışan 5-6 kişiyi belirleyin.
2. Ayar eğitimini verin Her kullanıcıya koltuğun ayarlarını beş dakikada gösterin; ayarsız kullanılan koltuk doğru değerlendirilemez.
3. En az bir hafta kullanın Koltuklar gerçek masalarında, normal iş günü boyunca kullanılsın.
4. Basit bir form doldurun Oturak, sırt, kolçak ve gün sonu konforunu 1-5 arası puanlayın, yorumları not edin.
5. Kararı mekanizmaya göre verin Renk ve döşeme sonradan değişebilir; asıl karar ayar aralığı ve konfor üzerinden verilmelidir.

Koltuk teslim edildiği gün fabrika ayarındadır. Kurulumda her kullanıcıya beş dakika ayırıp koltuğu birlikte ayarladığımızda, sonraki aylarda gelen şikâyetlerin büyük kısmı daha baştan ortadan kalkıyor.

— Lineo Kurulum ve Satış Sonrası Ekibi

Kurulum, ayar ve bakım

Koltuklar kurulduktan sonra kullanıcıya teslim edilirken ayarların gösterilmesi, satın alınan ergonominin gerçekten kullanılmasını sağlar. Ayar kollarını bilmeyen çalışan, koltuğu ilk gün nasıl bulduysa yıllarca öyle kullanır. Kısa bir tanıtım kartı ya da ekip toplantısında yapılacak beş dakikalık bir gösterim bu sorunu çözer.

Bakım ise basittir: tekerleklere sarılan saç ve iplikler birkaç ayda bir temizlenmeli, kolçak ve mekanizma vidaları altı ayda bir kontrol edilmelidir. File sırt nemli bezle, kumaş döşeme ise üretici talimatına uygun döşeme temizleyicisiyle temizlenir. Lineo koltukları 5 yıl kontrat garantisi kapsamındadır ve mekanizma, piston gibi parçalar için yedek parça desteği sunulur.

Koltuk dağılımınızı rollere göre çıkarmak için ofis kurulum planlayıcısını kullanabilir, seçtiğiniz modelleri toplu teklif listesine ekleyerek 24 saat içinde adet kademeli yazılı teklif alabilirsiniz. Numune deneme talebinizi de aynı listede belirtmeniz yeterli.